V Opolskie Forum Zdrowia Psychicznego Dzieci i Młodzieży | opisy prelekcji

Coraz częściej pojawiają się doniesienia o zahamowaniu, a zdaniem niektórych nawet odwróceniu efektu Flynna. Jednocześnie nauczyciele, rodzice i przedstawiciele starszych pokoleń zwracają uwagę, że dzieci i młodzież mają coraz większe trudności z koncentracją, zapamiętywaniem, rozumieniem bardziej złożonych treści czy samodzielnym wnioskowaniem.

Czy jest to jedynie kolejne przekonanie starszych, że „kiedyś młodzież była lepsza”, czy rzeczywiście doszło do pogorszenia sprawności poznawczej młodych ludzi? Czy mamy powody do niepokoju?

dr hab. Alicja Minto, prof. U WSB Merito

Co kryje się za zachowaniem dziecka, które w szkole jest postrzegane jako „niegrzeczne”, wycofane, agresywne czy nieuważne? Wystąpienie przybliży wpływ doświadczeń traumatycznych na rozwój układu nerwowego, regulację emocji, koncentrację uwagi, uczenie się i budowanie relacji.

Uczestnicy poznają mechanizmy, które mogą leżeć u podłoża trudnych zachowań, oraz dowiedzą się, jak patrzeć na zachowanie dziecka nie tylko przez pryzmat tego, co robi, ale także tego, czego doświadczyło i czego potrzebuje.

dr Martyna Kaflik-Pieróg 

Dzisiejsze dzieci i młodzież żyją w ciągłym przepływie informacji i cyfrowym szumie, który tworzy trudny do opanowania emocjonalny zgiełk. Doomscrolling i cybernetyczna presja stają się realnym zagrożeniem rozwojowym. Za problemami z koncentracją czy nadużywaniem technologii mogą często kryć się osobiste dramaty: osamotnienie, lęk przed przyszłością, kryzys tożsamości oraz trudności w relacjach rówieśniczych i rodzinnych. Z czym młodzi ludzie i ich rodzice przychodzą do gabinetu psychoterapeuty?

Wystąpienie to praktyczny wgląd psychoterapeuty w ciche, często niezauważane kryzysy pokolenia zanurzonego w sieci. Pokazuje zarówno możliwości współczesnej technologii, jak i paraliżującą samotność, lęk oraz trudności w budowaniu relacji i wyznaczaniu granic. Prelekcja podpowiada, jak w cyfrowym szumie rozpoznać autentyczne potrzeby dziecka i skutecznie wspierać cały system rodzinny w ramach podstawowej opieki psychoterapeutycznej.

dr Dorota Janułajtys 

Problem posłuszeństwa (i nieposłuszeństwa) w wymiarze indywidualnym i społecznym, to kwestia, którą interesują się nie tylko psychologowie, ale także wychowawcy i nauczyciele, terapeuci, osoby kształtujące polityki publiczne. Czy posłuszeństwo (poleceniom, normom, nakazom) jest zawsze cnotą, a nieposłuszeństwo przekroczeniem moralnych reguł?

W tym wykładzie przyjrzymy się temu problemowi, zaglądając także w najnowsze dane analizujące to zjawisko. Czy zawsze warto być posłusznym, a nieposłuszeństwo traktować jako coś niewłaściwego? Spróbujemy odpowiedzieć na te pytania, analizując różne perspektywy i wyniki badań.

prof. dr hab. Tomasz Grzyb

Czy rezyliencja to właściwość wrodzona czy kompetencja nabywana w toku życia? Czy dotyczy wyłącznie „szczęśliwców i siłaczy”, czy jest szansą oferowaną każdemu? Czy jej poziom utrzymuje się na względnie stałym poziomie, czy ulega zmianom? Jeśli się zmienia, to w jaki sposób i pod wpływem czego? Czy „chowanie pod kloszem” i „cieplarniane warunki” chronią nas skutecznie przed zagrożeniami,

czy stają się podłożem do rozwoju syndromu „płatka śniegu”? A może szczęście człowieka psuje, nieszczęście hartuje, a stal hartuje się w ogniu? Oto pytania, na które wspólnie postaramy się odpowiedzieć podczas V Opolskiego Forum Zdrowia Psychicznego Dzieci i Młodzieży. Przyjrzymy się głównym kierunkom badań nad rezyliencją na przestrzeni ostatnich 70 lat, odsiewając przez sito współczesnej nauki to, co aktualne od tego, co historyczne.

dr Adam Zemełka

Sport może wspierać zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży, ale presja i przeciążenie mogą sprzyjać wypaleniu zarówno młodych zawodników, jak i ich liderów. Wystąpienie połączy wyniki badań własnych i współautorskich dotyczących wypalenia trenerów i nauczycieli wychowania fizycznego z przeglądem systematycznym i metaanalizą interwencji psychologicznych redukujących wypalenie u młodych sportowców oraz szerszą literaturą przedmiotu.

Omówione zostaną czynniki ryzyka, zasoby ochronne i możliwości profilaktyki. Głównym przesłaniem będzie potrzeba wspólnej troski o dobrostan młodych sportowców i dorosłych, którzy tworzą ich środowisko rozwoju. Sport może być źródłem rozwoju i satysfakcji, jednak wymaga świadomego budowania warunków sprzyjających zdrowiu psychicznemu wszystkich uczestników procesu szkoleniowego.

dr hab. Dominika Wilczyńska, prof. UWSB Merito

Wykład będzie skupiony na przedstawieniu charakterystyki kryzysu samobójczego u nastolatków. Podjęty zostanie zarówno temat czynników ryzyka, jak i stanu emocjonalnego towarzyszącego w kryzysie samobójczym.

Istotnym elementem wystąpienia będzie przedstawienie podstaw pierwszej pomocy emocjonalnej w kryzysie samobójczym. Omówione zostaną najważniejsze zasady wspierania młodych osób doświadczających kryzysu oraz sposoby reagowania na sygnały ostrzegawcze.

dr Halszka Witkowska

Warsztat przybliża proces diagnozy psychologicznej, od zgłoszenia trudności i pierwszej rozmowy po sformułowanie wniosków i zaleceń. Pokazuje, jak psycholog łączy informacje pochodzące od dziecka, rodziców i szkoły, aby zrozumieć potrzeby młodej osoby.

Podczas warsztatu uczestnicy:

• poznają najważniejsze etapy diagnozy,
• zdobędą wiedzę na temat tego jak istotna jest rola wywiadu, obserwacji i testów psychologicznych oraz integracja tych danych,

• dowiedzą się, jak wiek, rozwój i otoczenie dziecka wpływają na rozumienie jego trudności.

   

dr Agnieszka Gawor

Podczas warsztatu poznasz różne praktyki uważności, które wspierają radzenie sobie ze stresem, emocjami i wyzwaniami codzienności. Poznasz konkretne ćwiczenia oddechowe, wizualizacyjne i medytacje, które możesz samodzielnie wykonywać.

Dowiesz się jak uważność może wesprzeć zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży i jak zaprosić ich do praktyki. Warsztat skierowany jest do wszystkich osób – niezależnie od doświadczenia z mindfulness.

Marta Zdybek

Celem jest zrozumienie, dlaczego oddech jest najszybszym narzędziem regulacji emocji.

Stres w ławce szkolnej: Jak rozpoznać ukryty stres u ucznia (odcięcie, nadpobudliwość, brak koncentracji, spłycony oddech).

Układ nerwowy w pigułce: Walka/ucieczka (układ współczulny) vs. Odpoczynek/trawienie (układ przywspółczulny).

Fizjologia oddechu: Jak długość wdechu i wydechu wpływa na tętno i wysyła sygnał „jestem bezpieczny” do mózgu.

Modelowanie zachowań: Jak nauczyciel, regulując własny oddech, podświadomie uspokaja grupę (zjawisko ko-regulacji).

Przeciwwskazania: Kiedy nie forsować głębokiego oddychania (np. przy silnej hiperwentylacji) i jak wtedy bezpiecznie zareagować.

Zyskają narzędzia do dbania również o własny dobrostan psychiczny w pracy.

Mariola Kulawik

Warsztat będzie poświęcony rozpoznawaniu zachowań suicydalnych dzieci i młodzieży oraz reagowaniu na kryzys suicydalny. Uczestnicy dowiedzą się, jak rozpoznawać sygnały zagrożenia, oceniać ryzyko samobójcze i jego nasilenie oraz jakie działania podejmować w sytuacji kryzysu.

Omówione zostaną również najważniejsze działania prewencyjne i postwencyjne, wspierające bezpieczeństwo i dobrostan dzieci oraz młodzieży.

ppłk Magdalena Jankowska-Guściora